ĐAU LƯNG THAI KỲ Ở PHỤ NỮ DO ĐÂU

Hầu hết phụ nữ mang thai đầu gặp phải tình trạng đau lưng thai kỳ, cùng tìm hiểu xem do đâu có tình trạng này…

Chứng đau lưng thai kỳ

Khi mang thai có nhiều biến đổi xảy ra trên cơ thể người phụ nữ do các nội tiết tố gây nên. Và chính các thay đổi này đôi khi đem lại phiền toái cho người phụ nữ. Một trong số những phiền toái mà các thai phụ hay gặp đó là đau vùng chậu và đau lưng thai kỳ. Chúng ta hãy thử tìm hiểu một số các cơn đau hay xảy ra và các nguyên nhân gây đau.

Các cơn đau thường hay gặp trong thai kỳ bao gồm đau khớp cùng chậu, đau khớp mu, đau lưng. Các cơn đau được cho là do có những cử động vi thể bất thường là kết quả của sự thấm nhuận nội tiết tố estrogen vào các mô sụn sợi và các mô liên kết trong quá trình mang thai. Sự thay đổi về mặt cơ học do thai cũng được quy kết là nguyên nhân của các cơn đau. Sự thiếu hụt tương đối một cách sinh lý mật độ khoảng xương trong 3 tháng cuối thai kỳ và trong lúc cho con bú làm các bệnh lý của xương đã tồn tại âm thầm từ trước nay có cơ hội biểu hiện. Sự thiếu vitamin và calci cũng làm xuất hiện cơn đau và đôi khi làm biến dạng xương. Và cuối cùng là bệnh thấp cũng đua nhau xuất hiện trong thai kỳ làm xuất hiện các cơn đau khớp mà trước khi chưa thấy hay chỉ có biểu hiện nhẹ.

ĐAU LƯNG TRONG THAI KÌ Ở PHỤ NỮ DO ĐÂU
Phụ nữ mang thai thường bị đau lưng do sợ thay đổi cơ học của cơ thể, sức nặng của thai và thiếu hụt các chất

Hội chứng đau vùng khung chậu khi mang thai.

ĐAU LƯNG TRONG THAI KÌ Ở PHỤ NỮ DO ĐÂU
Đau vùng khung chậu khi mang thai biểu hiện bằng cơn đau ở khung chậu, hong, thắt lưng, mông

Hội chứng này biểu hiện bằng cơn đau ở vùng bụng thấp với cảm giác trì nặng ở vùng khung chậu, đau ở vùng háng và các cơ đau ở vùng mông và vùng thắt lưng cùng. Cơn đau thường xuất hiện ở 3 tháng cuối thai kỳ.

Tỉ lệ xuất hiện của các cơn đau này vào khoảng 14%. Thường khó có thể phân biệt với các cơn đau ở vùng khớp cùng chậu hay cơn đau thắt lưng. Thai phụ một khi đã bị đau ở lần có thai lần trước rất nhiều khả năng sẽ bị đau ở những lần có thai sau này.

Vị trí cơn đau

Cơn đau khớp cùng chậu có vị trí xuất hiện ở khớp cùng chậu và sau đó lan đi ra mặt sau đùi không theo đường đi của rễ thần kinh rõ ràng. Cơn đau có thể phối hợp với cảm giác nặng vùng chậu ở khớp mu, trên khớp mu nơi có chỗ bám của cơ thẳng bụng và cơ tháp. Cảm giác đau xuất hiện khi đi và khi nằm ngửa xoay trở trên giường. Cơn đau này xuất hiện liên tục để phân biệt với cơn đau do co thắt tử cung chỉ xuất hiện từng cơn.

Cường độ đau có thể thay đổi từ cảm giác khó chịu khi đi cho đến mất cơ năng hoàn toàn khiến bệnh nhân không đi lại được hoặc cản trở bệnh nhân trong việc thực hiện công việc nhà, đi lại, hoạt động tình dục, công việc chuyên môn.

Cơn đau khớp cùng chậu sẽ xuất hiện khi khám bằng cách ấn vào phần trên trong của mông hay gấp và dạng háng. Cơn đau khớp mu sẽ xuất hiện khi ấn vào mặt sau khớp mu khi khám phụ khoa. Cơn đau khớp cùng chậu và khớp mu được cho là do thay đổi hình thái của khung chậu do các vị cử động bất thường của hai khớp này do ngấm estrogen, có sự lỏng lẻo của mô liên kết ở các khớp vùng chậu. Đây là yếu tố thuận lợi khi sinh em bé nhưng đôi khi lại là nguyên nhân gây đau.

Nguyên nhân

Những yếu tố tiên lượng cho cơn đau xảy ra bao gồm công việc không được thoải mái, không tập luyện thể dục thể thao và khoảng 37% những thai phụ khi có cơn đau xuất hiện đã phải nghỉ không làm việc trung bình 12 tuần.

Cơn đau khớp cùng chậu cũng còn do nguyên nhân vì chấn thương của mô liên kết do lực tác động của nhóm cơ duỗi thân mình để chống lại lực gấp ra trước thân mình do trọng lượng của tử cung có chứa thai nhi. X – quang thường qui cho thấy hình ảnh xơ hóa vùng khớp, tuy nhiên không nên chụp X – quang lúc mang thai vì sẽ có hại cho thai nhi.

Biện pháp cải thiện

Việc điều trị bao gồm nghỉ ngơi, chỉ nên dùng thuốc paracetamol, tập vật lý trị liệu, mang nẹp mềm dẻo thắt lưng và bụng có thể làm giảm cơn đau khi đi lại. Cần chú ý những cơn đau vùng khớp cùng chậu hay khớp mu hay cả hai vẫn có thể còn xuất hiện sau sinh đến 12 tháng với tỉ lệ giảm dần.

Đau thắt lưng và đau thần kinh tọa khi mang thai.

ĐAU LƯNG TRONG THAI KÌ Ở PHỤ NỮ DO ĐÂU
Tỷ lệ phụ nữ bị đau thắt lưng khi mang thai là rất cao

Đau thắt lưng

Tỷ lệ thai phụ bị đau vùng thắt lưng dao động từ 24-56% tùy – thuộc vào nhóm nghiên cứu, và có khoảng 30-36% thai phụ bị mất khả năng làm việc. Tuy vậy nếu phân loại kỹ thì thật sự số thai phụ bị đau vùng thắt lưng chỉ khoảng 1/9, ít hơn so với nhóm bị đau khớp cùng chậu.

   ♦ Cơn đau lưng xuất hiện khá sớm trong thai kỳ và cơn đau tăng dần theo thai kỳ.

   ♦ Những phụ nữ trẻ tuổi khi mang thai có nguy cơ đau nhiều hơn người lớn tuổi.

   ♦ Những người đã từng bị đau lưng thì khi mang thai sẽ có nguy cơ đau lưng cao hơn những người khác.

Cơn đau lưng xuất phát từ phần thấp và mặt sau của vùng cột sống thắt lưng. Cơn đau thường nằm giữa cột sống, đau tăng lên khi cử động cột sống hay khi gắng sức. Cần phải phân biệt với cơn đau ở bể thận hay cơn co thắt tử cung vốn có đặc điểm co thắt từng giai đoạn và không liên tục, nguyên nhân đến giờ vẫn chưa rõ ràng.

Người ta nghĩ rằng có thể là do yếu cơ học do thai trong tử cung làm lệch trọng tâm và cũng có thể do nguyên nhân hoocmone. Tuy nhiên yếu tố cơ sinh học vẫn còn là sự bàn cãi vì người ta nhận thấy cơn đau xuất hiện sớm trong thai kỳ ngay cả khi mà thai nhi chưa to, cơn đau không liên quan đến trọng lượng mẹ hay thai nhi. Có những nghiên cứu về vòng bụng của mẹ và cơn đau cho thấy không có sự liên quan có ý nghĩa thống kê giữa vòng bụng và cơn đau. Từ đó người ta nghĩ rằng đau thắt lưng có thể chỉ là sự tăng nặng tình trạng bệnh lý cột sống trước đó như cột sống bị ưỡn quá mức. Sự lỏng lẻo của mô liên kết dưới tác dụng của hoocmone làm thai phụ nhạy cảm với sự quá tải.

Điều trị

Việc điều trị gồm giảm đau bằng thuốc, nghỉ ngơi sẽ làm dịu cơn đau. Thuốc được giới hạn trong paracetamol, tập vật lý trị liệu làm tăng cường sức cơ cạnh sống, cơ thắt lưng chậu, có thể tập trong hồ bơi.
Tập luyện thể thao dưới nước một lần trong một tuần trong nửa sau của thai kỳ sẽ làm giảm đáng kể cơn đau và hạn chế việc nghỉ làm do đau lưng. Mặt khác nguy cơ nhiễm trùng tiểu hay nhiễm trùng phần phụ khi tập dưới nước không tăng.

Châm cứu cũng mang lại hiệu quả giảm đau cho một số người. Cơn đau thắt lưng sẽ giảm đi nhanh chóng sau khi sinh. Tuy vậy vẫn có khoảng 7% bệnh nhân vẫn còn đau lưng 18 tháng sau khi sinh.

Đau thần kinh tọa

Đau thần kinh tọa hiếm hơn đau thắt lưng với tỷ lệ khoảng 1 – 4%. Nguyên nhân là do sự chèn ép đĩa đệm vào rễ thần kinh. Khi khám bệnh thầy thuốc có thể phát hiện hội chứng chèn ép tủy hay rễ thần kinh. Các rễ thần kinh hay bị tổn thương là L3, L4, L5 hay S1. Thường chỉ bị tổn thương ở một rễ thần kinh. Bệnh nhân có thể than phiền về các triệu chứng tê, giảm vận động hay cảm giác.

Điều trị

Việc điều trị đau thần kinh tọa trong thai kì cũng vẫn bao gồm thuốc paracetamol, tập vật lý trị liệu dưới nước.

Khi những biện pháp này thất bại có thể dùng tới biện pháp giảm đau bằng kỹ thuật tiêm thấm các dẫn xuất của cortisone trong bệnh viện. Có thể dùng các dẫn xuất của opioide nhưng cần phải cẩn thận. Trong những trường hợp nặng hơn khi có những tổn thương thần kinh nặng dẫn đến teo cơ, rối loạn tiêu tiểu có chỉ định phẫu thuật. Nhưng không nên tiến hành trong 3 tháng đầu thai kỳ vì nguy cơ sảy thai. MRI có thể được chỉ định trước khi phẫu thuật nhưng chống chỉ định tiêm thuốc cản quang gadolinium.

Xem thêm

Diamond Khớp Plus bảo vệ sụn khớp

Nguyên nhân đau xương khớp

 

Chia Sẻ Cho Mọi Người